423 yayın
Arap aşiret savaşçılarının Deyrizor’da SDG’ye karşı gerçekleştirdiği saldırıların saha durumuna genel bir bakış sunuyor ve saldırıların boyutunu, sıklığını ve geleceğini etkileyen iç ve dış faktörleri ortaya koyuyor.
Aktörlerin çıkarlarına göre Suriye rejimine bağlı Humus’taki askeri okulun mezuniyet törenine yapılan saldırıdan iki taraf çıkar sağlıyor. Bu saldırının SİHA’lar ile yapıldığı doğru ise bunu gerçekleştirebilecek çok sayıda dış güç var. Ancak bu, zayıf bir ihtimal. Çünkü bu aktörler için böyle bir eylemin gerçekleştirilmesinde bir fayda görünmüyor.
Suriye’nin doğusundaki Deyrezor, Haseke ve Rakka’da ABD liderliğindeki Uluslararası Koalisyon, Rusya, İran ve Türkiye’ye ait 167 askeri bölge bulunuyor. Bu yayılma, dış aktörlerin bu bölgelerdeki güvenlik ve askeri saha üzerindeki etkisinin boyutunu göstermektedir.
Rusya’nın Suriye’ye askeri müdahalesinin üzerinden sekiz yıl geçti. Son dönemde Ukrayna savaşıyla meşguliyeti nedeniyle Rusya’nın dış politikasında köklü bir dönüşüm yaşandı. Bu durum, Rusya’nın büyük nüfuz sahibi olduğu Suriye’deki pek çok konuya da yansıdı.
Deyrizor’da SDG’nin kontrolündeki bölgelerde yaşanan protestolar ve istikrarsızlık durumunun sebepleri ve talepler çeşitlilik gösteriyor. Ancak bunların çoğu doğrudan veya dolaylı olarak yerel yönetimin durumu ve bu bölgeleri yönetmek için kullanılan mekanizmalarla ilgili.
Suriye’nin güneyindeki protestolar ve kıyı bölgelerindeki bariz hoşnutsuzluğun devam etmesine rağmen Suriye rejimi hükümeti, başta sübvansiyonların kaldırılması politikası olmak üzere ekonomik durumu iyileştirmeye yönelik herhangi bir önlem almadı.
22 Eylül 2023 tarihinde New York’ta düzenlenen Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun toplantılarının yanı sıra garantör devletler olan Türkiye, Rusya ve İran dışişleri bakanlarının katıldığı Astana sürecinin toplantısı gerçekleştirildi. 2016 yılında başlayan Astana sürecinde ikinci defa burada toplantı yapılıyor.
Ağustos 2023’ün ortasından bu yana Suriye, DAEŞ dahil çeşitli yerel aktörlerin konumlarını etkileyebilecek, yıllardır benzeri görülmemiş saha gelişmelerine sahne oluyor. Deyrizor ve Süveyda’da güvenlik ve askeri örgütün konuşlanma ve faaliyet alanına giren bölgelerde huzursuzluk yaşanıyor.
Jusoor Araştırma Merkezi, Uluslararası İlişkiler Akademisi ile iş birliği içinde Suriye savaşının süreçlerinin ve dönüşümlerinin tartışıldığı bir panel düzenledi.
Suriye siyasi muhalefetindeki her seçim ve siyasi olayda, Suriye halkını temsil etme meşruiyetinin boyutuna ilişkin tartışma yeniden ortaya çıkıyor.
Daha önce Deyrizor’un doğu kırsalında ve Fırat’ın doğusundaki diğer bölgelerde çok sayıda protestonun meydana gelmesinde rol oynayan aşiretlerle SDG arasındaki benzeri görülmemiş çatışmaların arkasında bazı ekonomik nedenler var.
Beşşar Esed geçtiğimiz yayınladığı 32 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile askeri saha mahkemelerini kaldırdı. Ancak bu yetkilerin askeri yargı ve Savunma Bakanı gibi diğer kurum ve kişilerde bulunması nedeniyle çalışma mekanizmalarının ortadan kaldırılmadığı görülüyor.
